Hoppa yfir valmynd

Vinnuvélaréttindi

Til að öðlast vinnuvélaréttindi þarf að ljúka bóklegu námskeiði á viðkomandi vinnuvél. Að því loknu fer fram verkleg þjálfun. Að síðustu er tekið verklegt próf á vegum Vinnueftirlitsins.

Almennt

Allir sem ætla að stjórna vinnuvél á Íslandi verða að hafa tilskilin réttindi. Til að fá vinnuvélaréttindi þarf að ljúka bóklegu námskeiði í viðkomandi vinnuvélaflokki. Að því loknu fer fram verkleg þjálfun undir leiðsögn leiðbeinanda og að lokum er tekið verklegt próf á vegum Vinnueftirlitsins.

  • Vinnueftirlitið heldur frumnámskeið og byggingakrananámskeið sem lýkur með bóklegu prófi og veitir rétt til að hefja verklega þjálfun undir umsjón kennara.
  • Ökuskólar og aðrir sem hlotið hafa viðurkenningu Vinnueftirlitsins halda svokölluð grunnnámskeið. Grunnnámskeið taka til allra vinnuvélaflokka. Þeim lýkur með bóklegu prófi sem veitir rétt til að hefja verklega þjálfun undir umsjón kennara.
  • Sá sem annast verklega þjálfun á vinnustað verður að hafa kennsluréttindi á vinnuvél. Til að auðvelda verklega þjálfun hefur Vinnueftirlitið gefið út gátlista fyrir verklega þjálfun á vinnuvél.
  • Að lokinni verklegri þjálfun á vinnustað fer fram verklegt próf á vinnustaðnum. Hafa þarf samband við Vinnueftirlitið og panta prófdómara.
  • Hjá Vinnueftirlitinu er einnig aðstaða til verklegrar þjálfunar og töku verklegs prófs í sérstökum hermum. Hafa þarf samband við Vinnueftirlitið til að panta tíma í hermi.
  • Að loknu verklegu prófi er sótt um vinnuvélaskírteini sem veitir rétt til að stjórna tilgreindri vinnuvél. Með umsókn um vinnuvélaskírteini þarf að fylgja afrit af ökuskírteini. Auk hefðbundinnar útgáfu á vinnuvélaskírteinum er einnig hægt að fá útgefið stafrænt vinnuvélaskírteini.
  • Þegar sótt er um kranaréttindi, fyrir flokka A, B, D og P, þarf að framvísa læknisvottorði.

Útgefin vinnuvélaréttindi frá öðru aðildarríki EES

Ef erlendur starfsmaður hefur útgefin vinnuvélaréttindi frá öðru aðildarríki EES og hann ætlar að stjórna vinnuvél á Íslandi verður hann að fá réttindi sín viðurkennd hjá Vinnueftirlitinu  í samræmi við lög um viðurkenningu á faglegri menntun og hæfi til starfa hér á landi.

Eftirtalin gögn skulu fylgja umsókn um leyfi til að nota erlend vinnuvélaréttindi:

  • Fylla skal út hvaða réttindi óskast viðurkennd (sjá blaðsíðu 2 á eyðublaðinu umsókn um leyfi til að nota erlend
    vinnuvélaréttindi fyrir krana, lyftara og/eða jarðvinnuvélar hér að neðan).
  • Afrit af ökuskírteini.
  • Afrit af erlendu vinnuvélaskírteini.
  • Gögn sem sýna fjölda tíma í bóklegri og verklegri kennslu vegna erlendu réttindanna.
  • Öll gögn skulu vera þýdd á íslensku eða ensku fyrir öll tungumál nema dönsku, norsku eða sænsku.
  • Þegar sótt er um kranaréttindi, fyrir flokka A, B, D og P þarf læknisvottorð að fylgja með.

Læknisvottorð með umsókn um kranaréttindi

Vottorðið þarf að staðfesta eftirfarandi:

  • Sjón: ≥ 0,8 á betra auga og ≥0.1 á verra auga
  • Sjónsvið eðlilegt
  • Heyrn eðlileg
  • Limaburður eðlilegur og óhindraður
  • Umsækjandi sé hraustur að öðru leyti og hann hafi ekki sjúkdóm, eða taki lyf eða önnur efni sem trufla dómgreind eða geta valdið skyndilegum meðvitundarmissi. Vottorð þarf að vera yngra en sex mánaða.

Í stað læknisvottorðs má framvísa skírteini um aukin ökuréttindi sem er yngra en 12 mánaða.

Flokkun vinnuvélaréttinda

Fyrri bókstafur í númeri vinnuvélaflokks kallast yfirflokkur og er einnig tenging við réttindaskírteini stjórnanda vinnuvélar. Þannig getur handhafi skírteinis séð á skráningarnúmeri vinnuvélar hvort hann hafi réttindi á viðkomandi vinnuvél.

A – Staðbundnir kranar og byggingarkranar
B – Farandkranar stærri en 18 tonnmetrar
D – Kranar 18 tonnmetrar eða minni
E – Gröfur stærri en 4 tonn
F – Hjólaskóflur
G – Jarðýtur
H – Vegheflar
I   – Dráttarvélar og minni jarðvinnuvélar
J  – Lyftarar með 10 tonna lyftigetu eða minna
K – Lyftarar með meira en 10 tonna lyftigetu
L – Valtarar
M – Malbikunarvélar
P- Hleðslukranar með 18 tonnmetra lyftigetu eða minna

Spurt og svarað

Til að öðlast réttindi á vinnuvélar þarf að sitja bóklegt námskeið um stjórn og meðferð vinnuvéla.  Frumnámskeið veitir réttindi til að taka verklegt próf á minni gerðir vinnuvéla. Grunnnámskeið veitir réttindi til að taka verklegt próf á allar gerðir vinnuvéla.

Að bóklegu námskeiði loknu fer fram verkleg þjálfun undir leiðsögn aðila sem hefur tilskilin réttindi. Einnig er hægt að fá þjálfun og taka verkleg próf í vélahermi hjá Vinnueftirlitinu.

Að lokinni þjálfun er sótt um verklega próftöku á mínum síðum á heimasíðu Vinnueftirlitsins. Tilskilin gögn, svo sem læknisvottorð ef við á, er skannað og sent með umsókn. Gengið er frá greiðslu rafrænt. Vinnuvélaskírteinið er sent í pósti til skírteinishafa eða greiðanda ef um er að ræða reikningsviðskipti.

Almenn vinnuvélaréttindi gilda til sjötugs en réttindi á krana þarf að endurnýja á tíu ára fresti. Skila ber læknisvottorði með beiðni um endurnýjun.

Vinnuvélaréttindi verða ekki ógild un leið og ökuréttindi en þau takmarkast við afgirt svæði og lóð fyrirtækis. Lögreglan sker úr um hvar umferðarlög gilda ef vafi kemur upp.

Til að fá útgefið vinnuvélaskírteini þarf meðal annars að hafa gilt ökuskírteini. Því er ekki hægt að öðlast réttindi til að stjórna vinnuvélum nema að hafa tekið bílpróf.

Íbúar innan Evrópska efnahagssvæðisins (EES) hafa rétt á að fá vinnuvélaréttindi frá aðildarríkjum EES viðurkennd í öðrum löndum EES í samræmi við lög um viðurkenningu á faglegri menntun og hæfi til starfa hér á landi.

Vinnueftirlit þess lands sem sótt er um viðurkenningu í metur réttindin inn í sitt kerfi.

Sótt er um endurnýjun rafrænt á mínar síður á heimasíðu Vinnueftirlitsins. Gengið er frá greiðslu rafrænt. Þegar verið er að endurnýja útrunnin réttindi ber að skila inn læknisvottorði (almennt vottorð).

Vinnuvélaskírteinið er sent í pósti til skírteinishafa eða greiðanda ef um er að ræða reikningsviðskipti.

Hægt er að sækja stafræn vinnuvélaskírteini á island.is.